Froebel jako odpowiedź na zróżnicowane potrzeby dzieci

Wszyscy znamy to z autopsji – Kasia z naszej grupy ma problemy z rozróżnianiem kolorów, Bartuś wykazuje trudności w klasyfikowaniu, z kolei Adamowi bardzo ciężko się skupić podczas zajęć – ma bardzo dużą potrzebę ruchu, a co za tym idzie problemy z koncentracją uwagi. Nauczyciel musi ogarnąć to wszystko – a gdzie w tym czas dla dzieci zdolnych, które zainteresowane są czytaniem czy też działaniami? 

Rozpoczynając pracę z programem „Dar Zabawy” oraz wprowadzając Dary w życie grupy, nie podejrzewałam na jak wielu poziomach mogą one wspierać rozwój dziecka. I nie mówię tu o zajęciach kierowanych – kiedy siedzimy w kole, czy też pracy w grupach zadaniowych – gdzie dziecko ma przydzieloną określoną czynność. Podczas pierwszych tygodni z uwagą obserwowałam zabawę swobodną dzieci – czy to z wykorzystaniem darów, czy z użyciem elementów z kącików badawczego, twórczego, gospodarczego.

Niezmiernie zaskoczył mnie fakt, jak rozwinęła się kreatywność dzieci podczas projektowania zabaw – wymyślają fabułę i zasady, które potem przenoszą na inne materiały zabawowe. Zwykła puszka pełna kamieni jest wspaniałym punktem wyjścia do długiej, i co wspaniałe, edukacyjnej zabawy. Przy stoliku odbywają się więc zawody z budowania wież z kamieni, przeliczanie ich, określanie wielkości, koloru, wagi. Każdy pomysł zostaje wykorzystany, a ja jako nauczyciel jedynie czuwam nad bezpieczeństwem dzieci podczas tego procesu, ewentualnie spełniając prośby dzieci – Czy możemy wziąć pojemniczek z wodą? Czy możemy pomalować kamienie kredkami i zagrać w grę?

Początkowo wydaje się, że przystosowując salę do pracy z programem, zrobi się w niej wielki bałagan. Tutaj wielki szok – wszelkie "przydasie" pochowane w szafkach - ozdobne nożyczki, dziurkacze, papiery, kulki, nakrętki, patyczki, kolorowe kartki, plastelinę, wagi, zlewki i wiele innych – wyjęłam i oddałam do dyspozycji dzieci. Przeciętnego nauczyciela by to przeraziło. I nie będę oszukiwać, dla mnie też było wyzwaniem. Jednak wystarczyło wprowadzenie jasnych zasad, a ujrzałam cały wachlarz wymyślonych i podejmowanych przez dzieci aktywności, które idealnie odpowiadają ich potrzebom. Właśnie w ten sposób Adaś, dla którego wyczynem było usiedzenie pięciu minut w kole, przez piętnaście minut układa wieże z patyczków, nazywając kolory, a Kasia siedzi obok i próbuje robić to samo. 

Obecnie do przedszkoli, czy też szkół trafiają dzieci z przeróżnymi trudnościami, potrzebujące indywidualnego podejścia i wielu dostosowań. Praca z całą grupą wymaga dużego nakładu pracy – a jeśli grupa jest zróżnicowana wiekowo – robi się jeszcze trudniej. Tu z pomocą przychodzą nauczycielowi i dzieciom Dary Froebla.

Dary są niczym innym jak ogromem możliwości. Od prostego układania, aż do tworzenia wymyślonego świata, pełnego symbolicznych figur. Zwróćcie kiedyś uwagę: dajcie dziecku cztery klocki i poproście o ułożenie – jedno z nich stworzy pionową wieżę, kolejne poziomy szereg, inne ułoży w podstawie trzy klocki, a ostatni klocek na szczyt... To właśnie tym jest dla mnie praca z Froeblem – możliwościami, poszukiwaniem rozwiązań. I nigdy nie określam jednego właściwego. Jeśli damy szansę dzieciom, zaobserwujemy jak dzień po dniu coraz bardziej otwierają się im głowy. 

Jakiś czas temu zaproponowałam dzieciom zabawę „Jak się tym bawić?” i pokazałam zwykłą, czerwoną piłeczkę. Dzieci po kolei mówiły jak można się nią bawić – oczywiście pierwszym skojarzeniem było toczenie. No ale co dalej? Podrzucanie, chowanie za plecy, odbijanie, podskakiwanie razem z piłką, przerzucanie z ręki do ręki… dzieci coraz śmielej opowiadały o swoich pomysłach. 

Podczas powtarzania podobnych ćwiczeń w dzieciach bardzo rozwinęła się kreatywność i umiejętność logicznego myślenia. O ile podczas pierwszego podejścia, dzieci miały problem z wymyśleniem czynności – takiej która się nie powtarza – to po pewnym czasie były w stanie podać dwa, trzy a nawet więcej rozwiązań. Czysta magia.

Żeby jednak wszystko się tak ułożyło, nie tylko dzieci muszą się otworzyć na nowe możliwości. Przede wszystkim nauczyciel. Ogranicza nas tylko wyobraźnia – dotyczy to zarówno dzieci jak i nauczycieli. 

Karolina Ciereszko

Przedszkole Niepubliczne Poziomka z Oddziałami Integracyjnymi w Białymstoku

Czytaj dalej »

Froebel – łączy nas matematyka!

Dary Froebla na pierwszy rzut oka kojarzą się z klockami – każdy człowiek zapytany co można z nimi zrobić od razu odpowie, że układać.

I nie ma w tym nic złego, ale warto choć na chwilę porzucić schematyczne myślenie, aby otworzyć oczy na możliwości jakie niosą ze sobą dary. 

Rozwijanie kompetencji matematycznych jest jednym z ważniejszych zadań stawianych przed placówkami edukacyjnymi. W późniejszych latach owe kompetencje będą jeszcze bardziej rozwijane, ale to właśnie w przedszkolach są budowane ich fundamenty. 

Poniżej chciałabym przedstawić kilka zabaw matematycznych z wykorzystaniem poszczególnych darów. Mogą one przybrać charakter zabaw w porannym kole lub być ciekawym elementem podczas pracy w grupie zabawowo – zadaniowej. 

Dar 1

1. Układanie według wzoru.

Dzieci rozkładają piłeczki przed sobą. Jednym wariantem jest zabawa w parach (jedno dziecko ma piłeczki ze sznureczkami, jedno bez) – jedno z dzieci układa ciąg z piłeczek, zadaniem drugiego jest dokładne odwzorowanie kolejności.

W drugim wariacie dzieci odwzorowują układ z przygotowanej planszy (załącznik nr 1).

2. Znikająca piłka.

Układamy szereg z kilku piłeczek (w zależności od wieku dzieci – u najmłodszych można zacząć od trzech). Kiedy dzieci nie patrzą zabieramy jedną z nich – zadaniem dzieci jest powiedzenie czego brakuje.

3. Zamiana miejsc.

Ta propozycja to rozwinięcie poprzedniej zabawy – układamy szereg z piłek, dzieci przez kilkanaście sekund zapamiętują ich kolejność. Kiedy dzieci nie patrzą zamieniamy miejsce jednej z nich. Zadaniem dzieci jest powiedzenie, która z piłek zmieniła miejsce i odłożenie jej na właściwe. 

Dar 2

1. Co tu jest ukryte?

Kulę, walec i sześcian wkładamy do woreczków płóciennych (takich, żeby nie było widać co jest w środku, każda bryła do oddzielnego). Zadaniem dzieci jest za pomocą dotyku rozpoznać jaka to bryła i wskazać taką samą wiszącą na stelażu.

2. Znajdź ten przedmiot.

Dzieci stoją w kole. W rytm rymowanki podają sobie bryłę (kulę, sześcian lub walec). Kiedy kończy się rymowanka, wybrane dziecko musi wskazać w sali przedmiot który ma ten sam kształt, co trzymana w dłoni bryła. 

Kula (walec/sześcian) krąży sobie w koło,

Bardzo dzisiaj tu wesoło,

Choć jesteśmy jeszcze mali,

To znajdziemy kulę (walec/sześcian) w sali.

3. Czy zmieni się kształt?

Wieszamy bryłę na stelażu, za dowolny uchwyt. Podczas wypowiadania rymowanki dziecko obraca bryłę wokół własnej osi. Kiedy rymowanka się kończy, dziecko puszcza bryłę. Zadaniem dzieci jest określanie jak wygląda bryła w ruchu.

Zakręć się, zakręć na tym sznureczku.

Zatańcz nam ładnie, tak jak w kółeczku.

A kiedy w końcu cię puścimy

To ciekawego coś zobaczymy.

Dar 3

1. Zagraj w kości.

Na ściankach sześcianów naklejamy kropki (w zależności od grupy wiekowej – w zerówce mogą być już kartoniki z cyframi). Dzieci losują po 2 kostki, którymi rzucają. Sumę oczek mogą powiedzieć, ułożyć za pomocą kropek, piłek z daru 1, walców z daru 10 lub w grupach starszych zapisać.

  

2. Krawędzie widzę wszędzie.

Dzieci przeliczają krawędzie bryły trzymanej w dłoni. Następnie łączą ze sobą dwie bryły i liczą ponownie. 

Rozwinięciem tej zabawy będzie odrysowywanie brył na kartce, tworzenie siatek i ich porównywanie. 

Dar 4

1. Zaginiona cyfra.

Na szerszych bokach prostopadłościanu naklejamy cyfry od 1 do 8. Zadaniem dzieci jest ułożenie ich w kolejności od 1 do 8. Następnie nauczyciel lub inne dziecko może zakryć jedną z cyfr (obrócić klocek). Zadaniem dziecka jest określenie której z cyfr brakuje. 

Rozwinięciem tej zabawy jest także zamienianie cyfr miejscami, gdzie zadaniem dziecka jest wskazanie, które z nich nie leżą na swoim miejscu.

2. Lustrzane odbicia.

Zabawa rozwijająca umiejętność układania względem osi symetrii. Cztery klocki układamy w sposób dowolny po jednej stronie kartki (z narysowaną siatką) – zadaniem dziecka jest ułożenia klocków po drugiej stronie zgodnie z zasadą zachowania symetrii (w identycznym położeniu od osi symetrii) - przykładowe wzory do układania znajdują się w załączniku nr 2.

Karolina Ciereszko

Przedszkole Niepubliczne Poziomka z Oddziałami Integracyjnymi w Białymstoku

Czytaj dalej »

TWAL czyli sztuka myślenia linią

TWAL (Thinking with a Line) to fascynująca technika plastyczna, która stanowi połączenie inspiracji z różnych nurtów i filozofii, w tym idei Friedricha Froebla oraz podejścia Reggio Emilia. Choć nie jest to technika bezpośrednio związana z samym Froeblem, to opiera się na jego koncepcjach oraz działaniach freblowskich, wzbogaconych o nowoczesne podejście Cathy Topal.

Warto zauważyć, że TWAL to więcej niż tylko metoda, to sposób myślenia linią, co doskonale wpisuje się w podstawy sztuki, projektowania i procesu twórczego. Mimo że technika ta została stworzona przez Cathy Topal, bazuje na doświadczeniach i założeniach różnych nurtów, tworząc unikalną przestrzeń dla rozwijania kreatywności.

W Polsce TWAL często pozostaje w cieniu, jedynie wspominane, pomimo swojej niezaprzeczalnej wartości. Rzadko znajduje się dla niej miejsce w książkach, czasopismach czy dostępnych online materiałach edukacyjnych. Jednak warto zmienić ten stan rzeczy, gdyż TWAL oferuje dzieciom, począwszy od 3 roku życia, unikalną możliwość wyrażenia się i rozwijania swojego potencjału twórczego.

TWAL wykorzystuje karton do odbijania linii, umożliwiając dzieciom stworzenie konstrukcji, których nie byłyby w stanie narysować odręcznie. Proces malowania linią staje się inspiracją do tworzenia nowych, fascynujących kompozycji, rozwijając jednocześnie wyobraźnię i zdolności artystyczne najmłodszych. Czas zapewnić TWAL zasłużone miejsce w polskiej edukacji i przestrzeni twórczej dzieci! 

Jaka jest rola nauczyciela w procesie edukacyjnym? W rzeczywistości to dużo więcej niż tylko przekazywanie wiedzy. Nauczyciel pełni funkcję przewodnika, ale również inspiratora, którego zadaniem jest wywołanie entuzjazmu wśród uczniów.

Nauczyciel powinien cechować się umiejętnością skutecznego demonstrowania, zwłaszcza w kontekście linii i form w sztuce. Wyraziste pokazywanie poszczególnych linii poprzez gesty i narzędzia nie tylko ma na celu przekazanie konkretnych informacji, ale przede wszystkim ma stymulować dzieci do aktywności oraz odkrywania fascynującego świata linii.

Warto podkreślić, że nauczyciel nie powinien ograniczać się do podawania gotowych instrukcji. Wręcz przeciwnie, jego rola to zachęcanie do pomysłowości oraz wspieranie procesu poszukiwania własnych rozwiązań. Poprzez stworzenie otoczenia, w którym uczniowie mogą swobodnie eksperymentować, nauczyciel wspiera kreatywność i samodzielność.

Obserwacja dziecka w trakcie procesu tworzenia staje się kluczowym elementem roli nauczyciela. Słuchanie i rejestrowanie słów dzieci pozwala na zrozumienie ich myśli, potrzeb i pomaga odkryć ich talenty. W ten sposób nauczyciel nie tylko przekazuje wiedzę, ale także wspiera rozwój indywidualnych zdolności uczniów. Rola nauczyciela to nieustanne inspirowanie i prowadzenie dzieci na drodze odkrywania własnego potencjału.

TWAL, czyli stemplowanie plastikową kartą to efektywna i kreatywna metoda wspierania rozwoju twórczości, wyobraźni, a przy okazji motoryki małej. Sprawne ruchy nadgarstka w połączeniu z dziecięcą fantazją to droga to kreacji wspaniałych, niecodziennych, prostych w formie, a bogatych w treść obrazów. 

„Święta – TWALuj i pomaluj” to wzory – inspiracje do poprawiania i tworzenia obrazów o tematyce świątecznej. Choinki, szopki, śnieżynki w dwóch wersjach – z cieńszej i grubszej linii to doskonała zabawa dla młodszych i starszych przedszkolaków. Sprawdzą się również na świątecznych warsztatach z rodzicami. Zatem nie czekaj, TWALuj i pomaluj!

Karty można pobrać tutaj: KLIK

Co trzeba przygotować do stemplowania?

1) Kawałek kartonu - zalecamy przygotowanie kartoników o rozmiarach 8 cm na 5 cm, chociaż dostępne są również gotowe rozwiązania. Karton, będąc narażony na działanie farby, może się zmiękczać, dlatego zalecane jest regularne wymienianie kartoników w trakcie procesu twórczego. Alternatywą dla kartonu mogą być:

-- plastikowa karta, na przykład podarunkowa, lojalnościowa, biblioteczna,

-- wizytówka,

-- karta telefoniczna,

-- kalendarz listkowy.

2) Kartki papieru.

3) Farba oraz podstawki (np. papierowe talerze).

Na początku zaleca się użycie dużego formatu papieru, np. A3. Zgodnie z zasadami Cathy Topal, w technice tej dominować powinno stemplowanie jednym kolorem, a podstawka powinna umożliwić dziecku swobodne zamoczenie krawędzi kartonu w farbie.

Życzymy miłego świątecznego stemplowania! 

Czytaj dalej »

Tydzień bez zabawek – projekt Froebel

Pomysł przeprowadzenia tygodnia bez zabawek jest w moim przedszkolu powielany od kilku lat... Od kilku też lat za każdym razem w każdej grupie wygląda on inaczej – wszak jest to czas, który oddajemy do dyspozycji dzieci i ich kreatywności. 

Czym się jednak bawić skoro nie ma zabawek? Zwykle ten temat kojarzy się z przedmiotami z recyklingu (setki kubeczków po jogurtach, butelek PET, zakrętek, tektury, …) – materiału nigdy nie brakuje. Pomysłów, jak się okazuje, również nie brakuje – skoro można przeprowadzić taki „eksperyment” z dziećmi niejeden raz. 

Ja postanowiłam ugryźć ten temat z innej strony – nie będzie w sali zabawek – ale będą freblowskie dary!

Jestem fanką zagadek, escape roomów. Postanowiłam więc wprowadzić dzieci w ten nietypowy tydzień w równie nietypowy sposób. Zadałam dzieciom krótką zagadkę, która poprowadziła je do jednego z darów, w którym ukryta była kolejna zagadka oraz litera potrzebna do utworzenia hasła – i tak od zagadki do zagadki dzieci w końcu rozwiązały hasło, które pozwoliło nam rozpocząć cały tydzień freblowskich przygód.

Jakie zagadki czekały na dzieci? Jakie było hasło i co z nim później zrobiliśmy? Jak przygotować salę na tydzień bez zabawek? I w końcu – jak odnalazły się w tym projekcie dzieci? Zapraszam Was do dalszej części wpisu. Myślę, że uda mi się przekonać Was do spróbowania tego samego w swojej grupie!

PUDEŁKA ZAGADEK – freblowski escape room

Zaczyna się niewinne, zapraszam dzieci do wspólnej zabawy i mówię pierwszą zagadkę:

„W tym pudełeczku kolorów co nie miara

z każdego koloru jest piłeczek para…”

Oczywiście chodzi o DAR 1. Dzieci szukają go w sali, wspólnie otwierają. Znajdują jedną literę (1) (dowolną z wyrazu FROEBEL) oraz zadanie:

„Dwie piłeczki się pokłóciły

i już do pudełka nie wróciły.

Żadna się teraz odnaleźć nie może

znajdź parę piłeczek w zgubionym kolorze”

Choć piłeczki zwykle ułożone są w pudełku kolorami – wymieszałam je wcześniej, by delikatnie utrudnić zadanie. Dzieci zastanawiają się jakiej pary piłeczek brakuje i odnajdują je w sali. (Jeśli macie do dyspozycji więcej niż jeden dar 1 warto rozłożyć również inne kolory piłeczek luzem w sali).

Przy brakujących piłeczkach dzieci odnajdują kolejną literę (2) oraz zagadkę:

„Trzy różne figury w małym domku mieszkają

Dzieci już bardzo dobrze je znają.

Z bryłami do złożenia stelaż mały,

który do teatrzyków jest doskonały”

Dzieci odszukują w sali dar 2. W pudełku znajdują się: 2 kule, 2 walce, stelaż, 1 duży sześcian – i dla odmiany jeden mały sześcian z daru 3; ponadto kolejne litery (3 i 4) oraz zagadka umieszczona na dużym sześcianie:

„Sunął raz sześcian przez świat,

nagle patrzy – to jego mały brat.

Ale było ich przecież więcej!

Poszukaj ich domu jak najprędzej.”

Dzieci odszukują dar 3. Znajdują w niej 7 sześcianów, na których umieszczone są na jednej ścianie cyfry od 1 do 7, a symbole na drugiej ścianie. 

W pudełku jest również kolejna zagadka:

„Trochę ciężkie, twarde, drewniane,

ciekawe czym jest powypełniane.

gdzie są kule, sześciany i walce?

Zaraz nam będą potrzebne sprawne palce”

Chodzi oczywiście o dar 1.1. Dzieci znajdują w nim kolejną literę (5) i treść zabawy (każde dziecko bierze po jednej kuli, sześcianie i walcu, i wykonuje to co dzieje się w wierszyku):

"Kula, sześcian, walec – weź w ręce te figury,

Podnieś je teraz wysoko do góry.

A teraz na podłodze wylądują

I różne akrobacje popróbują:

<Wskoczył sześcian na kulę – Nie utrzymał się w ogóle.

Wskoczyła kula na walec, szło jej doskonale.

Walec stanął na sześcianie i stwierdził, że nie przestanie.

Sześcian na walcu się ustawił, przez chwilę dobrze się bawił.

Walec na kuli się kładł, lecz po chwili spadł.

Tak się figury wygłupiały, że aż się poobijały>

Więc zróbmy z nich korale.

lecz nie mamy sznurków wcale..

Poszukajcie daru ze sznurkami.

A co się wydarzy dowiecie się sami."

Dzieci odnajdują Dar 1.2. Znajduje się tam kolejna litera (6). Ku zdziwieniu dzieci nie ma tam żadnej karteczki z zadaniem. Na planszy jest za to przeplecione ze sznurka serce (lub inny dowolny symbol).

Różne dary oznaczone są w sali małymi karteczkami z różnymi symbolami (np. słońce, chmurka, fala, serce). Dzieci starają się same dojść do tego, że serce na planszy oznacza, że muszą znaleźć

dar z odpowiednim symbolem.

W ten sposób odnajdują tablicę (lub inny dowolny dar w którym ukryty będzie kod do rozwiązania zagadki – alfabet z przydzielonymi do każdej litery innym kształtem oraz ostatnia

litera (7)).

Ważne jest żeby dzieci same próbowały powiązać kod z wcześniejszymi sześcianami z daru 3.

Układając sześciany od 1 do 7 i odszyfrowując kolejne litery utworzą hasło FROEBEL! Radość nie do opisania!

Jak widzicie zadania nie są trudne! Dzieci świetnie radzą sobie z nimi – co z resztą widać na zdjęciach. Zagadki stworzone z wierszy nieocenionej Sylwii Kustosz, niektóre zmodyfikowane

przeze mnie na potrzebę zadań. Jest to luźna propozycja, którą łatwo rozszerzyć, zmodyfikować.

Myślę, że „Pudełka zagadek” to dobry sposób na rozpoczęcie freblowskiego tygodnia. Świetnie sprawdzi się również podczas świętowania kolejnych urodzin Froebla!

A co zrobicie dalej z tym hasłem? Zostawiam Wam dowolność, tu już można popłynąć z pomysłami. Ja pokażę Wam zadanie, które zrobiliśmy z dziećmi zaraz po utworzeniu hasła.

Po utworzeniu hasła FROEBEL poprosiłam dzieci, by namalowały Kolor-Symbol-Obraz (jest to rutyna Myślenia Krytycznego), który kojarzy im się z Froeblem. Zobaczcie co nam wyszło z tej aktywności.

Okazało się, że dzieci kojarzą Froebla głównie z kolorem drewna (pudełek) oraz z kolorem czarnym (tłumaczyły, że był ubrany na czarno na zdjęciu, które im kiedyś pokazywałam :D ).

Dla dzieci symbolem kojarzącym się z Froeblem były głównie figury, pudełka z darami lub wieża z sześcianu walca i kuli!

A na swoim obrazie dużo dzieci narysowały postać Froebla, głównie na tle natury! Bardzo rozczuliły mnie te prace.

Postanowiliśmy w końcu przygotować salę do tygodnia bez zabawek. Wynieśliśmy wszystkie zabawki, rozłożyliśmy dary Froebla i dary natury na półkach (dzięki uprzejmości innych grup

mieliśmy do dyspozycji więcej egzemplarzy darów). Co się działo przez cały tydzień? Zobaczcie sami do czego doprowadzać może dziecięca kreatywność, swoboda twórcza i współpraca.

TEATRZYKI – ulubiona aktywność tygodnia

FREBLOWSKIE GRY I ZABAWY autorstwa dzieci

ZAMKI, DOMY I INNE BUDOWLE czyli neverending story

Zachęcam każdego do tygodnia bez zabawek – zarówno tego z produktami z recyklingu, jak i tego tylko z Froeblem. Mimo, że korzystamy z darów Froebla codziennie okazało się to nowym, ciekawym i bardzo kreatywnym doświadczeniem. A jak zakończyliśmy ten tydzień? Freblowskim teleturniejem!

Ale o tym opowiem Wam już w kolejnym artykule...

Czytaj dalej »

ACH, TA PRZECUDNA, CICHA ŁĄKA...

Ach, ta przecudna, cicha łąka...

Gdzie myśl się moja we snach błąka,

Gdzie marzeń płynie zdrój...

Słońce, zapach kwiatów i wesołe pobrzękiwania w powietrzu. Dlaczego zatem nie wybrać się na łąkę?

Temat środowiska przyrodniczego stanowi jedną z podstawowych aktywności zarówno w podstawie programowej wychowania przedszkolnego...:

* dziecko posługuje się pojęciami dotyczącymi zjawisk przyrodniczych, np. tęcza, deszcz, burza, kwitnienie drzew, oraz tymi z życia zwierząt i roślin;

* dostrzega emocjonalną wartość otoczenia przyrodniczego jako źródła satysfakcji estetycznej;

... jak i propozycjach zawartych w "Programie wychowania przedszkolnego – Dar Zabawy":

* wyprawy terenowe;

* eksperymenty przyrodnicze;

* zabawy w plenerze;

* prace gospodarcze – wysiew roślin, obserwacje przyrodnicze;

Zajęcia przyrodnicze są bardzo często organizowane poza murami przedszkola,  stanowią również doskonałe pole do realizacji celów wychowawczych w szerokim tego słowa znaczeniu. Zatem udajmy się na łąkę!

ZAJĘCIA OUTDOOROWE

Interakcja z otoczeniem sprzyja zaspokajaniu potrzeb poznawczych, rozwija i poszerza wiedzę, stymuluje do podejmowania nowych wyzwań.

Podejmując temat ŁĄKI jako środowiska przyrodniczego zabierz dzieci na wycieczkę! Niech zobaczą, poczują i usłyszą o czym będziecie rozmawiać!

Dodatkowe zaopatrzenie dzieci w lupy i pudełeczka na skarby, wyostrzy zmysły, zmotywuje i pobudzi ciekawość! :)

ZAJĘCIA PRZYRODNICZO-CZYTELNICZE

To, co widzę, to, co słyszę...

Warto zabrać z wycieczki żywe dowody tego, co widzieliście i tego, co słyszeliście, czyli kwiaty i inne pamiątki. Z pomocą atlasów i zielników dzieci odtworzą to, co widziały, a wykorzystując dodatkowe pomoce w postaci np. małych, drewnianych literek, mogą uzupełnić swoją wiedzę o nazwy przyniesionych okazów. Te doświadczenia przyrodniczo-czytelnicze to znakomita zabawa a jednocześnie ćwiczenia słuchu fonemowego, percepcji wzrokowej, sprawności manualnej i doznań zmysłowych. 

A teraz przekładamy zdobyte informacje na zabawy konstrukcyjne z użyciem Darów Froebla :)

OWADZIE SHOW – ZABAWY KONSTRUKCYJNE Z UŻYCIEM DARÓW

Innym sposobem doskonalenia dziecięcej kreatywności i wyobraźni są zabawy konstrukcyjne m.in. z Darami Froebla. Każdy najmniejszy drobiazg, niezauważalny nawet dla oka dorosłego, mali badacze są w stanie wychwycić i dokonać transferu rzeczywistości obserwowanej na przedszkolną... Odtwórcza przyroda (taka a nie inna) staje się inspiracją do twórczej, freblowskiej perspektywy świata!

KSIĘGA KREATYWNOŚCI I DARY FROEBLA

Dziecko w rzeczywistości przedszkolnej otoczone jest wieloma bodźcami: otoczenie, panie, koledzy/koleżanki, ale także zabawki.

Co zatem się dzieje jeśli gotowe zabawki i dodatkowo wprowadzone karty pracy, zbyt przytłaczają dziecko, wprowadzając w nudną rutynę, frustrację i niezadowolenie?

Nasze pociechy mogą nie tylko przestać ochoczo maszerować do przedszkola, ale również zatracić chęć do innowacyjnego działania, tworzenia i budowania nowej przestrzeni.

Zatem jeśli już sięgacie po karty pracy, to takie, które pozostawiają dla dziecka miejsce na samodzielność oraz sprawstwo. Godne polecenia są arkusze Freblowskiej Księgi Kreatywności oraz inne karty pracy, które zmodyfikowane o np.: zamianę ołówka czy kredki na Dary Froebla, wprowadzają dodatkowe walory estetyczne, kreatywne i przyciągają uwagę.

ZABAWY BADAWCZE – CZYLI CYKL ŻYCIA MIESZKAŃCÓW ŁĄKI

Powiedz mi, a zapomnę, 

pokaż mi, a zapamiętam,

pozwól mi zrobić, a zrozumiem.  

Jeśli pracujemy w grupie starszej zapotrzebowanie na wiedzę jest większe i jest to podyktowane nie tylko podstawą programową i programem wychowania przedszkolnego, ale także umiejętnościami dzieci i nieustającą potrzebą poznawania, doświadczania i eksploracji rzeczywistości.

Temat łąki może stać się inspiracją do rozmów i zabaw o malarstwie (barwy), wprowadzeniem do bardziej skomplikowanych zabaw ruchowych jak skoki w dal (konik polny), czworakowanie (mrówka, biedronka), głębsze i bardziej precyzyjne ćwiczenia rąk (pszczoła, trzmiel itp.) czy chociażby zabaw matematycznych (liczenie, rachowanie, klasyfikowanie).

Można pokusić się także o wytłumaczenie dzieciom bardziej skomplikowanych zagadnień jakimi są CYKLE ŻYCIOWE owadów. Pokazać i wytłumaczyć to jedno, a oddanie działania w ręce dzieci, to druga sprawa. Zapewniam! Przynosząca o wiele więcej pożytku dla nich samych :)

Mamo, tato! Chodź na łąkę, będzie dzisiaj piękny koncert!

Czytaj dalej »

JESIENNE ZABAWY Z DARAMI NATURY

Jesień to czas, kiedy w zasięgu wzroku pojawiają się przeróżne dary natury. Kasztany, żołędzie, kolorowe liście czekają na nas na każdym kroku. Idąc na spacer do parku czy lasu, podnosimy je z ziemi i zabieramy do domu. Rodzice razem z dziećmi przynoszą nam „skarby” do przedszkola. Bardzo często wykorzystujemy je w zabawie z naszymi dziećmi. Mają one w sobie ukryte walory edukacyjne – bawiąc się nimi EDUKUJEMY. 

Kontakt z materiałem przyrodniczym pełni niezwykle ważną rolę w wychowaniu naszych dzieci. Jest on bowiem „źródłem pierwszych doświadczeń badawczych, przedmiotem zabaw i twórczych prac”.*  

Pierwsze eksperymentowanie, manipulowanie, odkrywanie ma duży wpływ na kształtowanie osobowości naszych dzieci. „Dziecięca wolność w zakresie eksplorowania środowiska w toku zabawy powinna być przez dorosłych szczególnie wspomagana i promowana jako droga uczenia się”.**

To my dorośli powinniśmy umożliwiać dzieciom kontakt z przyrodą, która zaskakuje swoim bogactwem. Mały człowiek bawiąc się pod naszym czujnym okiem, jednocześnie przeżywa przygody, poszukuje, bada i odkrywa. Pozwólmy mu na bycie samodzielnym, a my przyjmijmy pozycję obserwatora. Kontrolujmy, ale nie przeszkadzajmy w budowaniu jego wizji świata. 

W procesie przyswajania wiedzy przez dzieci ważna jest zasada: „Tu i teraz. Dziecko uczy się w każdej chwili, w każdym czasie”***, a najbardziej zapada mu w pamięć to, czego doświadczy, to co sam odkryje, to czemu będą towarzyszyć emocje. 

Poniżej przestawiam kilka propozycji zabaw, w których możemy wykorzystać jesienne dary natury. 

>> Zanim z jesiennych darów powstaną ludziki - propozycja na ćwiczenia oddechowe. Z zebranych kasztanów wykonujemy tor slalomowy i przy pomocy wydechu oraz słomki prowadzimy w nim piłeczkę. Świetna zabawa gwarantowana!

>> Kolejną propozycję można wykorzystać podczas jesiennych zajęć. Inscenizacja wiersza przy użyciu freblowskich darów i darów natury.

„Do przedszkola przyszła Jesień”

A. Aleksiejew

Do przedszkola Jesień zapukała,

Swoje dary dzieciom pokazać chciała.

W wiklinowym koszyku wszystkie je schowała

i po kolei je prezentowała:

tu kasztany,

tu wrzos kolorowy,

a tu jarzębina.

Jesienny zawrót głowy się rozpoczyna.

Tu żołędzie,

tu grzybki w kapeluszach

i liście kolorowe,

które z drzew spadają prosto nam na głowę.

Kolorowy koszyczek Jesień dzieciom dała,

bo przedszkolną salę ozdobić nim chciała.

>> Propozycja zabawy plastycznej łączącej ze sobą dary natury i materiały plastyczne.

Żeby troszkę poczarować

Propozycję dla Was mam.

Wolna chwila?

Proszę, zobacz sam!

Listek, kartka i pastele,

Zespół to nie byle jaki,

Gdy połączą swoje siły,

To powstaną nam „Cudaki”  

Wyobraźnia pobudzona,

Rączka także poćwiczona.

>> Kolejny pomysł na kreatywne zabawy z dziećmi, to układanie sylwet z darów natury połączonych z darami Froebla.

>> Dary natury mogą zmienić się w narzędzie malarskie. Poniżej w roli głównej kasztan.

>> Wypełnianie konturów darami natury znalezionymi podczas spaceru w ogrodzie jest świetną zabawą. Już sam fakt znalezienia „skarbu” jest dla dzieci przyjemny, a kolejną satysfakcję sprawia im wspólnie osiągnięty cel.

Życzę Wam kreatywnej jesiennej zabawy!

* B. Bilewicz-Kuźnia, K. Małek, S. Kustosz, Dar zabawy – Program wychowania przedszkolnego, Lublin 2017, Froebel.pl, s. 14

** B. Bilewicz-Kuźnia, K. Małek, S. Kustosz, Dar zabawy – Program wychowania przedszkolnego, Lublin 2017, Froebel.pl, s.26

*** B. Bilewicz-Kuźnia, K. Małek, S. Kustosz, Dar zabawy – Program wychowania przedszkolnego, Lublin 2017, Froebel.pl, s. 25

Czytaj dalej »