Światowy Dzień Książki – inspiracje i zabawy

O tym, że książki stanowią niezaprzeczalną wartość w kontekście rozwoju dziecka przekonywać nie trzeba. Jednak o kilku korzyściach przypomnę: wzbogacają słownictwo, rozwijają wyobraźnię, kreatywność oraz twórczość na wielu płaszczyznach – językowej, graficznej, poszerzają wiedzę o świecie, zainteresowania… Wspólne czytanie książek to również wsparcie więzi, rozwoju emocjonalnego i społecznego… Zatem wiemy – warto czytać i wprowadzać dzieci w świat książek.

Niedługo - 23 kwietnia - Światowy Dzień Książki. Jest to doskonała okazja, by poprzez zabawy zachęcić dzieci do sięgania po książki, wprowadzić je w świat czytelnictwa. Poniżej przedstawię kilka pomysłów, które przygotowałam do realizacji w moim przedszkolu. Może skorzystacie? 

📖

Od czego zacząć? Rozpoznawanie za pomocą dotyku przedmiotów zgromadzonych w wielkim worku… A te przedmioty to właśnie książki: różne – duże, małe, cienkie, grube, z obrazkami i bez… 

📖

Kolejnym etapem zabaw może być przedstawienie w formie graficznej historii – skąd się biorą książki. Do tego napisałam krótką, rymowaną historię:

Zaraz Wam opowiem, jak książki powstają 

i jak to się dzieje, że do nas trafiają!

Gdy PISARZ ma już pomysł na książkę, 

to jest naprawdę dobry początek. 

Wszystko zapisuje bardzo dokładnie 

i na komputerze przepisuje ładnie.

Myśli o tym nocami i dniami 

zanim się spotka z WYDAWCAMI.

Wydawca wszystko sprawdza i czyta, 

a kiedy książka jest znakomita…

Nadchodzi idealna pora, 

by ją przekazać do ILUSTRATORA.

Obrazki do książki wspaniałe powstają, 

a potem w dalszą drogę trafiają…

DRUKARNIA – punkt ważny, powiem Wam szczerze –

Tutaj powstaje książka na papierze.

Ogromne maszyny długo pracują 

i piękne książki dla nas drukują.

Z drukarni – hop do księgarni książka leci,

By kupić ją mogli dorośli i dzieci.

Również z biblioteki każdy z Was

Może wypożyczyć książkę na jakiś czas.

Lecz zawsze pamiętaj – o książki trzeba dbać,

Nie rzucaj ich gdziekolwiek, na półce mają stać.

A teraz sprawdzimy, czy słuchaliście,

Czy jak powstaje książka zapamiętaliście?

📖

Opracowałam także rymowany Kodeks Czytelnika Na Medal – w formie prawda/fałsz. Dzieci mogą losować hasła i decydują, czy stwierdzenie jest prawdziwe, czy nie. Prawdziwe umieszczają np. na tablicy, a fałszywe przekreślają lub odkładają na bok. Poniżej kodeks prawdziwy i fałszywy:

PRAWDA:

• Gdy książki czytamy, czyste ręce mamy.
• Książki na półkę odkładamy, z zabawkami ich nie mieszamy.
• Dużo mądrości się w książkach skrywa, nikt z nich kartek nie wyrywa.
• Kto książki szanuje, ten w nich nie pisze i nie rysuje.
• Mądry chłopak i dziewczyna kartek w książce nie zagina.
• Mamy również dobrą radę – gdy czytasz książki, korzystaj z zakładek.
• Czytamy książki, lecz nie przy jedzeniu, by nie uległy zabrudzeniu.

FAŁSZ:

• Książki być czytane chcą, kiedy ręce brudne są.
• Porządkiem nie przejmuj się, rzucaj książkę byle gdzie.
• Nic się złego nie stanie, gdy kartka z książki wyrwana zostanie.
• Rysuj w książkach – to nic złego, pisz i pomaż – i co z tego?
• Kartki w książkach zginaj śmiało, przecież nic się nie stało.
• Gdy czytasz książkę, śmiało jedz zupę, możesz też brudzić książki keczupem.

📖

W celu zintegrowania przedszkolaków wokół książek możemy nauczyć się książkowych wyliczanek, wyklaskiwanek. Opracowałam dwa teksty – dla grup młodszych i starszych.

WYLICZANKA DLA STARSZYCH GRUP:

Raz i dwa, raz i dwa,

Różne książki każdy zna.

Trzy i cztery, trzy i cztery,

Dbam o książki, mam maniery.

Pięć i sześć, pięć i sześć

Mamy bardzo ważną wieść

Siedem, osiem, siedem, osiem

Marzę już o książek stosie

Dziewięć dziesięć nie żartujemy

Dziś dzień książki świętujemy!

WYLICZANKA DLA MŁODSZYCH GRUP:

Raz, dwa, trzy, raz, dwa, trzy

Lubię książki ja i ty!

Cztery, pięć, cztery, pięć

Czytać książki mamy chęć!

Teraz hip, hip, hip – hura,

Dzisiaj książka święto ma!

📖

Podsumowaniem mogą być ćwiczenia interaktywne – na pewno będą stanowiły urozmaicenie całego przedsięwzięcia. Zapraszam do wykorzystania dwóch opracowanych przeze mnie ćwiczeń – Koło fortuny oraz Teleturniej – wszystko w temacie książek rzecz jasna!

Dzień Książki - wprowadzenie - KLIK

Koło fortuny - KLIK

Teleturniej - KLIK

Podsumowując – inspirujmy, inicjujmy, zachęcajmy poprzez zabawę!

Zapraszam do korzystania z moich pomysłów!

Czytaj dalej »

CZYTANIE TO WAŻNE ZADANIE! PRZYGODY KROPELKI, CZYLI O TYM JAK WAŻNE JEST CZYTANIE DZIECIOM

Codzienność przedszkolną cechuje rytm. Każda grupa ma swój unikalny rytm, wyznaczony przez pory posiłków, zajęć dydaktycznych, zabaw swobodnych czy spędzania czasu na świeżym powietrzu. Choć dni mogą się od siebie różnić pod względem aktywności, to istnieją pewne „stałe punkty programu”, które są nieodzowną częścią dnia codziennego każdego przedszkolaka. Jedną z nich jest czas na czytanie bajki. 

Słuchanie tekstu czytanego przez nauczycielkę może służyć wielu celom. Czasem jest to sposób na odpoczynek po posiłku lub aktywnym czasie spędzonym na placu zabaw. W wygodnej pozycji, przytulając swojego ulubionego pluszaka dzieci mogą przeżyć niesamowite przygody ze swoimi ulubionymi postaciami. 

Niekiedy stosujemy opowiadania, fragmenty książek czy wiersze, aby wprowadzić dzieci do tematu zajęć. Wykorzystujemy wtedy dydaktyczne funkcje literatury. Dzięki wypowiadaniu się na temat tekstu dzieci wzbogacają słownictwo, poszerzają horyzonty i usprawniają pamięć. 

Czytanie wpiera rozwój dziecka na wielu płaszczyznach. Przede wszystkim stymuluje rozwój mózgu. Słuchanie opowiadań we wczesnym okresie dzieciństwa, zanim jeszcze pojawi się mowa, pozwala na rozbudowywanie słownika biernego. Tym samym zwiększa się umiejętność rozumienia mowy i dziecko lepiej przyswaja wiedzę o języku. 

Okres przedszkolny to czas niezmiernie istotny dla rozwoju mowy, myślenia i pamięci dziecka. To czas bardzo dynamicznych zmian, postępu i wzrostu kompetencji poznawczych. 

Na tym etapie czytanie daje dziecku wiedzę o sobie i otaczającym je świecie. 

Pomaga poznać i nazywać emocje. Dzięki utożsamianiu się z bohaterami książek dziecko uczy się strategii radzenia sobie w sytuacjach trudnych. W tym miejscu nie wolno zapomnieć o bajkach terapeutycznych i ich ogromnej roli w wychowaniu małego człowieka, które zaopatrują go w zasoby wiedzy, umiejętności i cech psychicznych ułatwiających radzenie sobie w okolicznościach stresujących. 

Dzięki codziennemu czytaniu dzieciom rozbudzamy ich kreatywność, ciekawość poznawczą i wyobraźnię. Często na podstawie usłyszanych historii dzieci tworzą wspaniałe fabuły zabaw. Opowieści motywują ich do tworzenia ilustracji, rysunków, konstrukcji. Dają niesamowite pole do szeroko pojętego tworzenia. 

Słuchanie tekstu czytanego przez rodziców lub przez nauczycielki wdraża do dostrzegania relacji przyczynowo-skutkowych. Dzieci zainteresowane tekstem zadają mnóstwo pytań, komentują, łączą ze sobą zdarzenia, układając je w kolejności chronologicznej. To z kolei prowadzi do rozwijania myślenia logicznego. 

Korzyści płynących z czytania dzieciom można by wymieniać w nieskończoność. Czytanie wpływa na wszystkie sfery rozwoju małego człowieka. My, nauczycielki, dobrze wiemy jak wykorzystywać literaturę w codziennych aktywnościach, by osiągnąć zaplanowane cele i zoptymalizować proces kształcenia i wychowania. 

Rynek wydawniczy książek dla dzieci w wieku przedszkolnym przeżywa obecnie swój renesans. Do księgarni przyciągają nas coraz to wspanialsze wydania, które zawierają piękne ilustracje. Obrazki w książkach dla dzieci odgrywają niemałą rolę. Uzupełniają one treść zawartą w tekście, ułatwiają percepcję i potęgują przeżycia związane z opowiadaną historią.

Spędzanie czasu z książką z dzieckiem w warunkach domowych przez rodziców, a w grupie przedszkolnej z oczywistych względów różnią się od siebie. Nie jest łatwo czytać historie grupie dzieci i jednocześnie pokazywać im ilustrację bez irytacji i ciągłych komentarzy: „Proszę Pani ja nie widzę!”, „Proszę Pani! Pokaż mi obrazek”. Tutaj przychodzę z pomocą i propozycją. W swojej pracy często sięgam do publikacji „Niewielka księga wielkich bajek” stworzonej przez znane freblanki, która zawiera opowiadanie na każdą okazję. 

Zainspirowana opowiadaniem K. Małek pt. "Kropelka” stworzyłam do tego tekstu proste ilustracje z wykorzystaniem darów. Z jednej strony widnieje obrazek, a z drugiej tekst. Dzięki takiemu ułożeniu czytanie dzieciom było dla mnie bardziej komfortowe. Dzieci natomiast skupiły się mocno na ilustracjach i słuchały przygód z dużą uwagą. Przedstawiam Wam zatem moją propozycję zilustrowania opowiadania w nadziei, że będziecie korzystać.  

Tutaj można pobrać ilustracje i tekst: KLIK

Czytaj dalej »

NAUKA CZYTANIA A TEATRZYKI FREBLOWSKIE

„Dziecko, które wcześnie opanuje sztukę czytania, ma większy zasób słów niż jego nieczytający rówieśnicy, potrafi koncentrować się na różnorodnych zadaniach szkolnych, szybko uczy się reguł, także społecznych”  J. Cieszyńska

Kiedy myślimy o nauce czytania, już w wyobraźni widzimy szkołę, ławkę, tablicę i LITERY. 

Wystarczy jednak zamienić słowo nauka na zabawa, by pojawiła się wizja radosnej dziecięcej twórczości, kreatywności, eksperymentowania i co najważniejsze - uśmiech, wywołany sukcesem odkrycia PISMA.

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego, określa w jakie kompetencje i umiejętności powinno być wyposażone dziecko kończące przedszkole: „rozpoznaje litery, którymi jest zainteresowane na skutek zabawy i spontanicznych odkryć, odczytuje krótkie wyrazy utworzone z poznanych liter w formie napisów drukowanych dotyczące treści znajdujących zastosowanie w codziennej aktywności…”. Pomimo tego pojawiły się obawy: jak mam to zrobić?

Stosowana zazwyczaj metoda analityczno-syntetyczna „nie wchodziła w grę”.

Jak zatem przemycić w zabawie literowe łamigłówki? Pomogła koleżanka i stosowana przez nią metoda symultaniczno-sekwencyjna J. Cieszyńskiej. Z zaciekawieniem studiowałam literaturę poświęconą wspominanej metodzie, coraz bardziej wierząc w to, że znalazłam swoją drogę!

Oparta na sylabie jako „najmniejszej jednostce percepcyjnej”, metoda symultaniczno-sekwencyjna, pokazuje, że wczesna nauka czytania ma ogromny wpływ na wszystkie funkcje psychiczne małego dziecka, a poszczególne etapy jej wprowadzania – powtarzanie, rozumienie i nazywanie, są zgodne z kolejnymi etapami nabywania mowy przez dziecko.

Pierwsze próby zabaw z literami wg wspomnianej metody były dość... trudne. Cały czas poszukiwałam nowych form i środków, które w połączeniu z metodą symultaniczno-sekwencyjną, wpłyną na kreatywność dzieci, zaciekawią je i pobudzą do działania.

Eureka! Natrafiłam na Froebla😊!

Praca z Darami Froebla opiera się na ich symbolice, co stwarza dziecku przestrzeń do kreowania rzeczywistości oraz intensyfikuje doznania.

Stosowane na zajęciach Dary Froebla pozwalają nauczycielowi swobodnie interpretować przestrzeń wokół siebie i nawiązując do jednej z najważniejszych form spędzania przez dzieci czasu, czyli zabawy, zachęcić je do równie swobodnej i kreatywnej eksploracji otaczającej rzeczywistości.

Praca dydaktyczno-wychowawcza stała się o wiele łatwiejsza, a proponowane dzieciom teatrzyki freblowskie jako wprowadzenie do poznawania kolejnych sylab, skutecznie aktywizowały i motywowały do działania.

Teatralna wizualizacja tworzy w pamięci dziecka związek obrazu i ruchu z dźwiękiem.

„Obrazy liter łączą się w umyśle dziecka z odczuciami kinestetycznymi, które przywołane z pamięci, pozwalają prawidłowo odczytać samogłoski” J. Cieszyńska

Zainspirowana powodzeniami moich dzieci w skutecznej nauce sylab przez zabawę, pragnę podzielić się z Wami moimi pomysłami i doświadczeniem.

Poniższa propozycja zajęć w oparciu o metodę F. Froebla, wprowadza dzieci w świat samogłosek, poprzez nawiązanie do tematu jesiennego parku.

Słuchanie wiersza ilustrowanego darami Froebla pt.: „W parku” B.Forma

1. Zabawa integracyjna z darem 1.

12 piłeczek w pudełeczku śpi
O pięknej jesiennej pogodzie śni.
Obudzone, do dzieci powędrowały, 

które z nich jesienne barwy przybrały?
W jesienne listki się zamieniły
i w parach z Wami zatańczyły!

(P. Kaja – „Zabawy muzyczno – ruchowe” w nurcie pedagogiki freblowskiej, CD 02)

SPOTKANIE W KOLE

1. Wyklaskiwanka:

Wiosna, lato, jesień, zima,
nic pór roku nie zatrzyma.
Znam je ja, znasz je Ty,
raz, dwa, trzy!
(sł. S. Kustosz)

2. Słuchanie opowiadania ilustrowanego darami Froebla pt.: „W parku” B. Formy.

Jarzębina i żołędzie (dary natury, lub drzewa z daru 8,1,1.1)

w parku pełno jest ich wszędzie.

Zbieraj wszystko do koszyka

- woła Paweł i Monika.

Wiatr powiewa, deszczyk pada,

A tu grad kasztanów spada.

(Kasztan A, O, U, Ó,E,I, Y) – dodane przez nauczyciela, kasztany z napisanymi białym markerem literami drukowanymi lub piłeczki daru 1.1)

Lecą liście i żołędzie,

Śmiechy dzieci słychać wszędzie.

Będzie ludzik kasztanowy,

Za nim piesek żołędziowy.

Z jarzębiny koraliki

Dla laleczki Weroniki.

* Gdzie były dzieci?
* Co widziały?
* Jak nazywają się drzewa, z których spadły kasztany, a jak drzewa na których rosną jarzębina i żołędzie?
* Jak nazywały się kasztany, które spadały z drzewa?
* Jakie zjawiska pogodowe występują jesienią?
* Co można zrobić z kasztanów, żołędzi, jarzębiny i liści?

3. Zabawa dydaktyczna „Kasztany”
Dzieci wyszukują wśród kasztanów (naturalne lub piłeczki z daru 1 bądź kule 1.1) te, które mają poszczególne samogłoski A,O….itd. Grupują je w odpowiednich obręczach.

4. Opowieść ruchowa pt. „Kasia w parku” 

(CD 08 w „Zabawy muzyczno – ruchowe... ” P. Kaja)

Przy podkładzie muzycznym nauczyciel opowiada dzieciom o spacerze dziewczynki po parku. Wybrane dzieci zamieniają się w drzewa. Unosząc ręce w górę, wypowiadają swoje głoski: A, O,E, I, Y itp. Pozostałe dzieci, nasłuchują wypowiadaną głoskę i umieszczają na drzewie kasztany z odpowiednią literą, powtarzając za nauczycielem nazwę głoski.

PRACA W KĄCIKACH ZABAWOWO – ZADANIOWYCH

Kącik gospodarczy - „Segregujemy owoce” – dzieci segregują owoce (kasztany) wg nazw. Kasztany A wrzucają do miski A, kasztany O do miski O itd. Kasztany są ukryte w pudle, na wierzchu którego znajdują się przyklejone taśmy (tworzą siatkę). Dziecko wyszukuje kasztany za pomocą szczypców (od ogórków) i odkłada na tacę z tą samą samogłoską.

Kącik badawczy - „Owoc i liść” – dzieci dopasowują kasztany do liści. Każdy kasztan jest podpisany wskazaną samogłoską.

Kącik twórczy – perforowanie litery na tekturze. Ozdabianie małymi listkami.

Kącik darów – układanie korali jarzębiny wg kodu, walcami z daru 10.


Podsumowanie zajęć:

* Co robiliśmy podczas dzisiejszego zajęcia?

Ewaluacja:

Dzieci układają krajobraz parku z pomocą darów natury i darów.

Dobrej zabawy!

Literatura:

- J. Cieszyńska, "Kocham czytać"

- J. Cieszyńska, M. Korendo, "Wczesna interwencja terapeutyczna"

 

Czytaj dalej »

Freblowskie zabawy z literami

Kto powiedział, że poznawanie liter musi być nudne? Wcale nie! Wystarczy użyć do tego odpowiednich narzędzi – w tym przypadku darów freblowskich – które naukę zamienią w zabawę. Przedstawiam kilka propozycji do wykorzystania, które - mam nadzieję - zainspirują Was do stworzenia własnych.

1. Odwzorowywanie kształtu liter przy użyciu patyczków z daru 8

Do układania liter drukowanych świetnie nadają się patyczki z daru 8. 

Aby urozmaicić dzieciom to zadanie można wykorzystać do tego celu proste wierszyki, np.:

Cztery patyczki w ręku mamy,

Z nich sprawnie ekran układamy.

Jeden patyczek zabieramy

I pewnym ruchem w "E" zamieniamy.

(D.Heldt)

Potem można poprosić, by dzieci ułożyły obrazy z darów, wykorzystując do tego rymowankę, np.: 

Na ekranie filmy są wyświetlane

z darów pięknie poukładane.

(D.Heldt)

2. Polisensoryczne utrwalanie kształtu poznanych liter

Wprowadzając literę, nie wystarczy przedstawić tylko jej graficznego obrazu i liczyć na to, że dziecko z łatwością go zapamięta. Trzeba mu w tym pomóc poprzez szereg ćwiczeń. Najlepiej, jeśli będą to atrakcyjne zabawy, angażujące nie tylko zmysł wzroku, ale też ruchu.  

• Na dywanie układamy długą linę lub sznurek w kształcie dowolnej litery i prosimy, by dzieci po niej przeszły. Zwracajmy uwagę, by robiły to zawsze od lewej do prawej strony i zaczynając od góry. Zabawę warto przeprowadzić kilkakrotnie.

• Na małej siatce geometrycznej układamy kształt wybranej litery (dobrze jest go przymocować przy pomocy klejących kropelek lub „glutków”, by się nie przesuwał). Zadaniem dziecka jest wodzenie palcem po kształcie litery. Tu także zwracamy uwagę na właściwy kierunek: od lewej do prawej strony, z góry na dół.

3. „Pisanie” sznurkiem

Ciekawą zabawą, która stanowi alternatywę dla „szkolnego” pisania po śladzie jest odtwarzanie prostych wyrazów przy użyciu sznurka z daru 1.2. Jest on na tyle długi, że spokojnie można nim napisać dłuższy wyraz.

4. Rebusy

Przy pomocy darów można tworzyć też rebusy. Wystarczy wyczarować z nich obrazek i przykleić do siatki kropelkami lub „glutkami”, a następnie wydrukować litery. Na zdjęciach rebusy z wyrazem „ul”.

5. Zabawa w czytanie

Gdy dziecko pozna podstawowe litery, z których można budować pierwsze wyrazy, wtedy zaczyna się zabawa w czytanie. Bardzo często w książkowych elementarzach pojawiają się ćwiczenia ze zdaniem: „Mama ma” i obrazkiem do nazwania przez dziecko. Ja proponuję nieco inną (bardziej atrakcyjną dla dziecka) wersję tego zadania. Niech dziecko samo stworzy obrazek tego, co „mama ma”.

6.  Alfabet do wypełniania małymi walcami z daru 10

W internecie znajdziemy mnóstwo obrazków – w tym alfabet - do wyklejania plasteliną. Zamiast plasteliny proponuję użyć małych walców z daru 10. Dlaczego? Ponieważ będzie to niekończąca się zabawa (tę samą kartkę możemy użyć kilkukrotnie). Poza tym jest do doskonałe ćwiczenie kształcące precyzję ruchów, koordynację wzrokowo-ruchową oraz chwyt pęsetowy.

Dobrej zabawy!

Czytaj dalej »